انصاف؛ نیکخویی ای است که ما را به بی تعصّب بودن، صادق بودن و عادلانه رفتارکردن تشویق می کند. کودکانی که این ویژگی ها را در خود پرورش داده باشند، بر طبق قوانین بازی، نوبت را رعایت می کنند، پیش از قضاوت کردن بدون تبعیض به همه گوش می دهند، شجاعت آن را دارند که از اشخاصی که مورد بی انصافی قرارگرفته اند حمایت کنند، می خواهند با همه آدمها با هر نژاد و فرهنگ و قیافه و جنسیّت و وضعیّت مالی و توانایی یا گرایشی به حق و عدل رفتار شود.
- نمونه حرفهای منصفانه: «من بازی را انتخاب کردم، پس تو اول شروع کن!» ، «بیا قوانین را تعیین کنیم و قول بدهیم که زیرشان نزنیم.» ، «اول می خواهم هر دو طرف قضیه را بشنوم.» ، «بیا راهی پیدا کنیم که منصفانه باشد.» ، «این مال برادرم است و ما نمی توانیم بی اجازه به آن دست بزنیم.» ، و …
- نمونه کارهای افراد با انصاف: «در حمایت از افرادی که مورد بی انصافی قرار می گیرند، می ایستند.» ، «بر طبق قوانین بازی می کنند و وسط بازی قوانین را تغییر نمی دهند.» ، «با ذهنی باز و بدون تعصب گوش می دهند و سپس قضاوت می کنند.» ، «گذشت می کنند تا همه سهم ببرند.» ، «نوبت را رعایت می کنند.» ، «حق شریک را به درستی مراعات می کنند.» ، «همیشه منصفانه رفتار می کنند، حتی وقتی تحت نظارت بزرگترها نیستند.» ، و …
- گام هایی برای پرورش انصاف:
- خود با فرزندتان منصفانه رفتار کنید. (الگوی انصاف باشید)
- انتظار انصاف داشته باشید و بر آن اصرار بورزید.
- باورتان را درباره انصاف در میان بگذارید.
- با انصاف و بدون تعصب گوش دهید.
- به هیچ قیمتی فرزندان را با یکدیگر یا با دوستانشان مقایسه نکنید که موجب تیرگی روابط می شود.
- به فرزندتان کمک کنید تا یادبگیرد با انصاف رفتار کند.
- به فرزندتان راه های مبارزه با بی انصافی و بی عدالتی را بیاموزید.
- درباره انصاف با فرزندتان گفت و گو کنید. اینکه معنای آن چیست؟ آدمهای بانصاف را که می شناسد، نام ببرد. آنها چه کاری میکنند که با انصاف هستند؟ آیا تابه حال نسبت به شما یا همراهتان بی انصافی شده؟ مسئله چه بوده؟ آیا حل شد؟ آیا توانستید از حق او دفاع کنید بی آنکه مشکل را بزرگتر کنید؟ آیا فکر می کنید قوانین خانه/مدرسه/کشور عادلانه است و همه به سهم خود تلاش می کنند؟ آیا می توان کار را به گونه ای تقسیم کرد تا برای همه عادلانه باشد؟ و … همچنین می توانید برای فرزندتان داستانی درباره انصاف تعریف کنید.
- بهترین کار این است که فرزندتان در جریان موارد بی عدالتی قرار گیرد و سپس تشویق شود که نسبت به آن واکنش نشان دهد.این کار موجب تقویت خودباوری نیز می شود
- می توان با اجرای یک بازی منصفانه در حین بازی آموزش های لازم را به فرزند داد. اینکه قبل بازی همه قوانین را مرور کرده و آن را بپذیرند و در حین بازی هم به هیچ وجه درباره قوانین جر و بحث نکرده و آن را تغییر ندهند؛ مگر آن که همه موافق باشند. بازی را جدی گرفته و آن را نیمه کاره رها نکنند تا بالاخره یک نفر برنده شود. هر جا شک داشتند که نوبت کدامشان است، قرعه بزنند تا بی انصافی نشود. والد می تواند در این بازی آگاهانه ببازد تا به فرزند نشان دهد چگونه می توان با وقار و آرامش بازی را باخت و منصفانه بازی کرد و در پایان بازی دست بدهید و بگویید: «بازی خوبی بود!» و سپس وسایل را جمع کنید و سر جایش بگذارید. هرگز از بازی خودتان یا دیگران شکایت نکنید و کسی را مسخره نکنید. دست کم دو بار تا پایان بازی گروهی یاران گروه خود را تشویق کنید.